Trong làn sóng khởi nghiệp sôi động những năm gần đây, hệ sinh thái startup Việt Nam đang mở rộng nhanh chóng, thu hút hàng nghìn doanh nghiệp trẻ tham gia mỗi năm. Tuy nhiên, đằng sau những câu chuyện gọi vốn và tăng trưởng ấn tượng là một thực tế đáng suy ngẫm: hơn 80% startup “chết yểu” chỉ sau ba năm đầu tiên (theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư, 2024).
Nguyên nhân không chỉ nằm ở vốn hay thị trường, mà sâu xa hơn như anh Lê Đức Nam – CEO Vitech Group chia sẻ – chính là thiếu một nền tảng văn hoá đủ mạnh để giữ con người và định hướng tổ chức.
1. Founder phải hiểu mình – bước đầu của quản trị và phát triển
Phần lớn founder khởi nghiệp bằng khát vọng sản phẩm và tăng trưởng nhanh. Tuy nhiên, ít người thật sự dừng lại để tìm câu trả lời cho câu hỏi: “Tôi thật sự muốn xây dựng điều gì và tôi là ai trong hành trình đó?”
Anh Lê Đức Nam, Founder Vitech Group, nhấn mạnh: Nhiều startup thất bại không vì thị trường kém, mà vì chính người sáng lập chưa hiểu rõ bản thân. Điều này dẫn đến các quyết định cảm tính, thiếu nhất quán và khó xây dựng đội ngũ đồng lòng: “Quá trình này giống như tìm được gốc khuất trong chính mình để quản trị, làm chủ và phát triển. Doanh nghiệp chỉ mạnh khi lãnh đạo thật sự trưởng thành,” CEO Vitech Group khẳng định.
Tại Vitech, việc tự học và tự hiểu mình là yêu cầu bắt buộc với mọi cấp quản lý, đặt nền tảng cho sự ổn định từ cấp lãnh đạo.
2. Xây văn hoá từ bên trong – nền tảng để startup sống sót
Khi một startup lớn dần, vượt qua con số 10 nhân sự, văn hóa không còn là cảm tính. Nó phải trở thành “cách chúng ta cùng làm việc” được định hình rõ ràng.
Anh Lê Đức Nam tâm sự: “Bạn không thể đứng đó dạy từng người phải cư xử thế nào. Chỉ có văn hóa mới giữ cho tổ chức vận hành thống nhất một cách tự nhiên.”
Tại Vitech Group, văn hóa không phải thứ để treo trang trọng trên tường, mà là điều được “thấm” vào từng hành vi nhỏ nhất: từ cách nhân viên hồi đáp email, cách đội kỹ thuật hợp tác, đến thái độ của lãnh đạo khi đối diện với sai lầm. Mọi quy trình đều được kiến tạo dựa trên 5 giá trị cốt lõi: Biết ơn – Niềm tin – Trách nhiệm – Đổi mới – Rõ ràng.
Nhờ sự nhất quán mềm mại nhưng kiên định này, Vitech Group đã chọn con đường phát triển bền vững, chậm mà chắc cùng những con người phù hợp, thay vì lao vào những cuộc đua tốc độ nhất thời.
Xem thêm tại: Chuyên gia Lê Đức Nam: “Ứng viên đến vì công việc, nhưng ở lại vì văn hóa”
3. Doanh nghiệp chỉ mạnh khi con người cùng trưởng thành
Một trong những triết lý nhân văn nhất tại Vitech là: “Doanh nghiệp không thể phát triển nếu con người không phát triển”. Nhiều startup rạn nứt vì Founder tăng tốc quá nhanh, trong khi đội ngũ chưa kịp “lớn” cùng.
Để khắc phục điều đó, Vitech Group xây dựng mô hình “Học – Làm – Chia sẻ”, biến việc học hỏi thành một dòng chảy liên tục. Các quản lý không chỉ được đào tạo mà còn có trách nhiệm truyền lại tri thức, tạo nên một tinh thần học tập tập thể, giúp công ty linh hoạt thích ứng với sự thay đổi của công nghệ. Mục tiêu của Vitech không phải là tìm kiếm “người giỏi nhất” trên thị trường, mà là “giúp người phù hợp trở nên giỏi nhất” ngay trong tổ chức.
4. Văn hoá thật – tài sản vô hình và bền bỉ nhất
Trong bối cảnh khởi nghiệp Việt Nam đang bùng nổ, văn hoá doanh nghiệp ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững. Một sản phẩm có thể bị sao chép, nhưng một đội ngũ gắn kết bằng niềm tin và giá trị chung thì không thể.
Đó cũng là lý do Vitech xem “văn hoá thật” là nền tảng cho mọi chiến lược – từ công nghệ, nhân sự cho tới mở rộng hệ sinh thái. “Văn hoá là gốc rễ giúp chúng tôi đứng vững qua mọi bão tố,” anh Nam khẳng định.Trong kỷ nguyên mà startup mọc lên và biến mất chỉ trong vài năm, những doanh nghiệp có khả năng “sống lâu” không nhất thiết là doanh nghiệp giàu vốn nhất – mà là doanh nghiệp biết rõ mình là ai, tin vào điều gì và không ngừng nuôi dưỡng con người phù hợp.
5. Bài học cho thế hệ startup trẻ
Thế hệ startup mới của Việt Nam đang nắm giữ những lợi thế quan trọng: tư duy mở, khả năng tiếp cận công nghệ nhanh chóng và cơ hội thị trường rộng lớn. Nhưng khi nhiều người mải miết theo đuổi những chỉ số hào nhoáng như vốn đầu tư, sản phẩm đột phá hay chiến dịch marketing rầm rộ, họ lại quên đi việc xây đắp “nền móng” cho tổ chức của mình – đó chính là văn hóa và con người.
Một startup có thể gọi vốn hàng triệu USD, nhưng sẽ khó đi xa nếu nội bộ thiếu niềm tin, thiếu sự gắn kết và không có giá trị chung để cùng hướng về. Founder giỏi là người xây được tổ chức biết tự vận hành, không phụ thuộc vào mình.
Khi được hỏi bí quyết để startup tồn tại qua nhiều sóng gió, anh Lê Đức Nam chỉ nói ngắn gọn: “Cứ bắt đầu từ con người. Hiểu mình, chọn người phù hợp và cùng nhau lớn lên, đó là công thức duy nhất để không sụp khi bão đến.”
Điều làm nên một startup không chỉ là sản phẩm hay chiến lược, mà là những con người biết cùng nhau trưởng thành trong một hệ giá trị chung. Văn hoá không tạo ra kết quả tức thì, nhưng chính nó là “dòng chảy ngầm” nuôi dưỡng mọi thành công lâu dài.
Đó cũng là con đường mà Vitech Group, dưới sự dẫn dắt của CEO Lê Đức Nam đang kiên định theo đuổi, xây một tổ chức trưởng thành từ bên trong, nơi con người là trung tâm của mọi giá trị.
